Dirençler
Direnç, içinden geçen akıma karşı koyar ve bu enerjiyi ısıya çevirir. Sabit dirençler yapıldıkları malzeme ve taşıyabildikleri güçle ayrılır; potansiyometre ve trimpot elle ayarlanır. LDR, termistör ve varistör ise ışık, sıcaklık ya da gerilimle değer değiştirir.
11 tür3 grupSembol IEC
Sabit
6
Karbon film dirençGenel amaçlı devreler, LED akımı sınırlama ve bölücüler
- Güç
- 0,25 W
- Tolerans
- ±5 %
- Aralık
- 1 Ω – 10 MΩ
Metal film dirençHassas ölçüm, kararlı bölücü ve düşük gürültülü ses devreleri
- Tolerans
- ±1 %
- Güç
- 0,25 W
- Sıcaklık kats.
- ±50–100 ppm/°C
Tel sarımlı dirençYüksek güç, akım ölçme (şönt) ve küçük değerli dirençler
- Güç
- 1–10 W
- Tolerans
- ±1 % · ±5 %
- Aralık
- 0,1 Ω – 10 kΩ
Çimento (güç) direnciBirkaç watt harcayan dirençler: yük, deşarj, akım sınırlama
- Güç
- 2–20 W
- Tolerans
- ±5 %
SMD çip dirençHazır kartlar ve seri üretim; küçük alan, otomatik dizgi
- Kılıf
- 0805 / 0603
- Güç
- 0,125 W (0805)
- Tolerans
- ±1 % · ±5 %
Direnç dizisi (SIP)Çok sayıda aynı değerli direnç: pull-up hatları, LED grupları
- Bacak
- 9 (8 direnç + ortak)
- Tolerans
- ±2 %
- Güç
- ≈0,2 W / direnç
Ayarlı
2
Algılayan ve koruyan
3
LDR (foto direnç)Ortamın aydınlık ya da karanlık olduğunu basitçe algılamak
- 10 lux’te
- 8–20 kΩ
- Karanlıkta
- ≥ 1 MΩ
- Güç
- maks. 100 mW
Termistör (NTC/PTC)Sıcaklık ölçmek ya da aşırı akım ve ısınmaya karşı korumak
- 25 °C’de
- 10 kΩ
- B değeri
- 3950 K
- Tolerans
- ±1 %
VaristörDevreyi ani gerilim darbelerine karşı korumak
- Varistör gerilimi
- 470 V (±10 %)
- Gövde
- 14 mm disk
Hangisini seçmeliyim?
1
LED akımını sınırlıyor ya da genel bir devre kuruyorsan
Ucuz ve her yerde var; %5 tolerans yeterli.
2
Ölçüm ya da hassas gerilim bölücü yapıyorsan
%1 tolerans, düşük gürültü ve sıcaklıkla az değişim.
3
Direnç üzerinde 1 W’tan fazla güç harcanacaksa
Büyük seramik gövde ısıyı güvenle dağıtır.
4
5
6
Devre ışığa tepki verecekse
Işık arttıkça direnci düşer; basit eşik algılamaya uygun.
Karşılaştır11 tür · 5 özellik
| Tür | Değer | Tolerans | Güç | Fiyat | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|---|---|
| Karbon film direnç | Sabit | ±5 % | 0,25 W | Çok düşük | Genel amaçlı, LED |
| Metal film direnç | Sabit | ±1 % | 0,25–0,6 W | Düşük | Hassas bölücü, ölçüm |
| Tel sarımlı direnç | Sabit | ±1 % · ±5 % | 1–10 W | Orta | Şönt, yük direnci |
| Çimento (güç) direnci | Sabit | ±5 % | 2–20 W | Düşük | Yük, deşarj |
| SMD çip direnç | Sabit | ±1 % · ±5 % | 0,063–0,25 W | Çok düşük | Hazır kartlar |
| Direnç dizisi (SIP) | Sabit (8 adet) | ±2 % | ≈0,2 W / direnç | Düşük | Pull-up grupları |
| Potansiyometre | Mil ile ayarlı | ±20 % | ≤ 0,5 W | Düşük | Ses, parlaklık ayarı |
| Trimpot | Tornavidayla ayarlı | ±10 % | 0,5 W | Düşük | Kalibrasyon |
| LDR (foto direnç) | Işıkla değişir | Geniş yayılım | ≤ 100 mW | Çok düşük | Işık algılama |
| Termistör (NTC/PTC) | Sıcaklıkla değişir | ±1 % · ±5 % | Çok küçük (mW) | Çok düşük | Sıcaklık ölçme |
| Varistör | Gerilimle değişir | ±10 % | Darbe enerjisi (J) | Düşük | Aşırı gerilim koruma |
Tipik değerler; üreticiye ve seriye göre değişir.