Zener diyot · Dış görünüm
Cam gövde (DO-35) · Ø 1,85 × 3,8 mmDumet uç (bakır kaplı)Katot bandıBacaklar
Siyah DO-41 gövde ya da turuncu cam gövde, katot şeridi, “4733A” yazısı
DO-41 gövde ≈ 5 × 2,7 mm · Görseldeki örnek: 5,1 V zener, DO-35 cam kılıf
Diyotlar

Zener diyot

Bu ne?

Ters yönde belli bir gerilimde taşan bir kova; fazlasını boşaltıp seviyeyi sabit tutar.

Ne işe yarar?

Gerilimi sabit bir değerde tutar; basit referans ya da koruma kurar.

Nerede görürsün?

Güç kaynaklarının ve küçük regülatör devrelerinin içinde.

Nasıl tanırsın?

Siyah ya da cam silindir, bir ucunda şerit; doğrultucu diyoda benzer, üstündeki koddan ayrılır.

Dikkat:

Seri direnç olmadan bağlama, fazla akımla yanar; ters yönde çalıştığını unutma.

Teknik tanım

Ters yönde belli bir gerilimde (zener gerilimi) iletime geçen ve bu gerilimi sabit tutmaya çalışan bir diyottur. Seri bir dirençle birlikte basit bir regülatör ya da referans kaynağı kurar. İleri yönde normal bir diyot gibi davranır.

Zener gerilimi5,1 V
Güç1 W
Örnek1N4733A

IEC 60617: Türkiye ve Avrupa’da kullanılan çizim.

1Anot (A)Şeritsiz taraf; regülatörde toprağa giderA
2Katot (K)Şeritli taraf; regülatörde seri dirençten sonra artıya giderK
Zener gerilimi
5,1 V (±5 %, 49 mA’de)
Güç
1 W
Test akımı
49 mA
Maks. zener akımı
≈178 mA
Dinamik direnç
≤ 7 Ω
Seri
1N4728A–1N4764A: 3,3–100 V
Örnek parça
1N4733A (5,1 V, 1 W)
Seri direnç koymamakZener akımı kendisi sınırlamaz. Seri direnç olmazsa aşırı akım çeker ve yanar.
Düz yönde takmakZener ters yönde çalışır: katot (şerit) artıya gelir. Düz takarsan yalnızca ≈0,7 V görürsün.
Gücü hesaplamamakZenerdeki güç P = Vz × Iz’dir. 1 W sınırının yarısını aşmamaya çalış.

Bu parçanın sağlam olup olmadığını ölçüm ekranında multimetreyle dene.

Ölçüm yap
Basit 5,1 V referansGiriş aşırı gerilim kenetlemeKarşılaştırıcı için sabit eşikMOSFET gate koruması